Igande honetan, martxoaren 8an, Euskadiko GGKEen Koordinakundeak bat egin du Euskal Herriko Mugimendu Feministak Bilbon, Donostian eta Gasteizen deitutako mobilizazioekin, Beste mundu bat feminismotik – Frente a los sistemas de dominación: lucha y organización lelopean.
Adierazpena
2026ko M8. Feminismo gehiago: justizia eta bakea autoritarismoaren eta gerraren aurrean
Jatorrizko testua Estatuko Garapenerako Erakundeen Koordinakundearen webgunean.
- Militarizazioa areagotu eta gero eta gatazka gehiago dauden mundu mailako testuinguru honetan, bizimodu guztiak defendatzeko, artikulatzeko eta sostengatzeko dugun konpromisoa berretsi nahi dugu.
- Onartu nahi dugu benetako aurrerapenak daudela, bai, baina ez dugu ahaztu behar oraindik ere ez direla nahikoak, eta desparekotasunak badaudela: ez dira modu berean iritsi emakume, lurralde eta testuinguru guztietara.
- Kontsultatu hemen 2026M8ko atal berezia: adierazpena, bideoa, elkarrizketak…
Demokraziaren eta multilateralismoaren hondamen garai honetan, gerrek eta okupazioek —horietako asko genozidak—, supremazismoek, autoritarismoek eta kapitalismo estraktibistak bizitza mehatxatzen du. Horren aurrean, bizi mota guztiak defendatzeko, artikulatzeko eta sostengatzeko konpromisoa berretsi nahi dugu.
Patriarkatuaren, arrazakeriaren, neokolonialismoaren, kapital handien eta krimen antolatuaren arteko aliantza eta euren heriotza-politikak salatzen ditugu, emakumeak eta disidentziak kanporatu, pobretu eta isilarazten dituztelako; lurralde eta ondasun komunak eranzten dituztelako; eta herri osoak gosera eta prekarietatera kondenatzen dituztelako. Palestinan, Kongoko Errepublika Demokratikoan, Sudanen, saharar errefuxiatuen kanpamenduetan, Venezuelan, Kuban, Afganistanen, Ukrainan, Iranen, Libanon eta herriak heriotza-politika horien ondorioak jasaten dituen leku guztietan gertatzen denak min ematen digu eta mobilizatzen gaitu. Jazarriak eta desplazatuak laguntzen ditugu —esaterako, emakume nikaraguar aberrigabeak—, eta egia, justizia eta erreparazioa exijitzen ditugu. Bai kasu zehatzetan, hala nola Berta Caceresen hilketan (10 urte bete dira), bai politika inperialista eta autoritarismoa pairatzen dituzten herrietan, edo ICEren sarekadak jasaten dituzten herritar migratzaile eta arrazializatuen kasuan.
GGKEetan eta Koordinakundean lan egiten dugun feministak gara. Europatik eta Espainiako Estatutik hitz egiten dugu, zeharkatzen gaituzten pribilegioez jabetuta: arrazakoak, geopolitikoak eta klasekoak. Gure erantzukizuna da mundu osoan indarkeriari aurre egiten dieten emakumeen eta komunitateen mugimenduekin aliantzak egitea. Izan ere, egoera geopolitikoak agerian utzi du Europan ere autoritarismora eta oinarrizko eskubideen murrizketara garamatzan joerak gero eta gehiago direla, zalantzarik gabe.
Mugimendu feministak, Nazio Batuen sistemak eta Garapen Iraunkorreko Helburuek bultzatutako aurrerapen globalak aitortzen ditugu. Ezbairik gabe, emakumeentzat eta neskentzat benetako aurrerapenak ekarri dituzte, eskubideetan, ongizatean eta aukeretan… erabateko berdintasunerako bidea oraindik amaitu gabeko zeregina den arren. Aurrerapen horiek garrantzitsuak dira legeetan, politiketan eta baliabideetarako sarbidean, baina beharrezkoa da onartzea adierazle horietako gehienek ez dituztela aldatzen desparekotasunaren sustrai kolonialak, arrazazkoak eta lurraldekoak: batez ere hiritartasun osoa duten emakume urbano eta ez-arrazializatuei egiten diete mesede; aldiz, emakume indigenek, afrikarren ondorengoek, nekazariek, migratzaileek eta pobretuek boterearen kolonialtasunak eragindako indarkeriaren, pobreziaren eta bazterketaren adierazpen sakonenei aurre egiten jarraitzen dute.
Onartu nahi dugu benetako aurrerapenak daudela, bai, baina ez dugu ahaztu behar oraindik ere ez direla nahikoak eta desparekotasunak badaudela: ez dira modu berean iritsi emakume, lurralde eta testuinguru guztietara. Gainera, ohartarazi nahi dugu legeen aplikazio desorekatuaz, eskubideen erregresioaz, gatazka eta krisi klimatikoetan areagotu diren indarkeriez, feminismoaren azpifinantzaketa kronikoaz eta lankidetzako murrizketez. Komunikabideek azaletan jartzen ez dituzten arren.
Horregatik, neurri hauek premiazkotzat jotzen ditugu, guztiok aurrera egin dezagun eta inor atzean gera ez dadin:
- 1. Gatazka dagoen tokietan bake feminista eta su-etena; Emakumeak, Bakea eta Segurtasunaren Agenda benetan betetzea, eta defendatzaileak babestea.
- 2. Murrizketarik ez lankidetzan: urte anitzeko aurrekontu malguak eta feministak, oinarrizko erakundeei laguntza zuzena eta iraunkorra emanez.
- 3. Zainketen ekonomia erdigunean: sistema publiko unibertsalak, lan duina, erantzunkidetasuna eta horiek finantzatzeko fiskalitate progresiboa.
- 4. Indarkeriarik gabeko bizitza: prebentzioa ikuspegi intersekzionalarekin, kalitatezko zerbitzu integralak, justizia irisgarria eta zigorgabetasunik eza.
- 5. Estraktibismoaren aurkako justizia klimatikoa: lurralde eta ondasun komunen defentsa; nahitaezko enpresa-arreta; eta defendatzaileen kriminalizazioari ez.
- 6. Sexu eta ugalketa eskubideen bermea, atzerapausorik gabe.
- 7. Hezkuntza feminista, arrazakeriaren aurkakoa eta egiturazko desparekotasunei buruzko kontzientzia sortuko duena.
- 8. Aurpegidun datuak: genero-datu bereiziak sortzen eta erabiltzen dituzten estatistika sistemak.
- 9. Arrazakeriaren aurkako genero ikuspegia duten asilo eta migrazio politikak.
- 10. GGKEen eta sareen barne eredugarritasuna: soldata berdintasuna, erantzukidetasuna, indarkerien aurkako protokoloak, emakume arrazializatuen eta Hego Globaleko emakumeen lidergoa, erosketa etikoak eta klima-aztarnaren murrizketa.
Guztion eskubideak —aniztasun osoan— lege, aurrekontu eta errealitate izatea. M8 honetan, gelditu, abiatu eta artikulatu egingo gara, bizitza guztiak defendatzen eta sostengatzen dituzten zerumugak eraikitzen jarraitzeko.
