Black Friday: erosketa gutxiago, kontzientzia gehiago
Kontsumismo irrazionalaren festa bueltan da! Black Friday, ustezko ikaragarrizko beherapenen ondorioz erosketak izugarri igotzen diren urteko une hori, hain zuzen ere. Zuk ere sentitu duzu aprobetxatzen ez badituzu aukera bat pasatzen uzten ari zarela? Ezta gertutik ere!
Black Friday honetan, eta urte osoan zehar, zentzuz kontsumitzea da aukerarik onena. Planteatzen dugun alternatiba gure auzo, herri eta hirietako kaleetan izango duzu zain: tokiko merkataritza. Kontsumitzen dugunaren ingurumen-inpaktuak eta inpaktu sozialek kezkatzen bazaituzte, hurbileko establezimenduek online erosketa masiboaren eta azalera handien ondorio kaltegarriak arintzeko aukera eskaintzen dute.
Beste behin ere, SETEMetik produktu bat erosi aurretik gogoeta egitera gonbidatzen zaitugu, eta galdetu zeure buruari benetan behar duzun, zer erabiliko duzun eta zein diren aukerarik onenak materialei, iraunkortasunari eta hondakinei dagokienez. Hala, azaroaren 28an ekintzak abiatuko genituen Gasteizen eta Donostian, zentzuz kontsumitzera gonbidatzeko.
Gasteizen “Zentzuz kontsumitu!” kalejira berezia abiatu genuen hirigunean zehar medicusmundi Arabarekin batera.
Donostian Black Fridayri izkin egin genion eta Loiola kalean doako opariak banatu genituen Saretuz sarearekin batera.
Modaren igorpen handiak
Arropa da gehien eskatzen den produktuetako bat. Ba al zenekien moda dela klima-aldaketaren erantzule handienetako bat, emisio globalen % 10 sortzen baititu? Igorpen horiek asko igotzen dira Inditex-en kasuan, aire-garraioa erabiltzen baitu bere negozio-eredua elikatzeko. Aireko modak 14 aldiz ugaltzen ditu emisioak itsas garraioarekin alderatuta!
Gainera, hainbeste erosketa irrazionalen emaitza da Europar Batasuneko pertsona bakoitzak urtean batez beste 12 kilo arropa botatzen dituela.
Online erosketaren eragin handia: Amazonen kasua
Eta beste alde batetik, online erosketa dugu. Horren gasen igorpenak ere izugarri igotzen dira produktu bakoitza etxera garraiatzeagatik, data centerren eraginagatik edo itzulketen igorpenengatik, % 40ra iristen direnak online erosketaren kasuan, eta % 5era aurrez aurreko erosketaren kasuan.
Online erosketaren kasurik deigarriena Amazonentzat da. Ingurumen-krisiaren egungo egoeran, ondasunen kontsumo mugagabea sustatzea ingurumenaren aurka doa. Amazon banakako bidalketa masiboetan oinarritutako negozio-ereduari esker aberasten da, gehiegizko enbalajeak eta energetikoki eraginkorra ez den garraio-sistema erabilita. Gainera, ikerketen arabera, itzulitako produktuen zati bat zuzenean suntsitzen dute.
Onlineko salmenten erraldoiak mozkin errekorrak dituen bitartean, bere plantillak lan baldintza onartezinak salatzen ditu mundu osoan: soldata eskasak, lanaldi amaigabeak, kontrol zorrotza eta lan jasangaitzaren gainkarga, kolektibo prekarizatuenei bereziki eragiten diena.
Hori gutxi balitz, Amazon Palestinako herriaren genozidioan laguntzeagatik seinalatuta dago. Enpresa inplikatuta dago Israelgo Defentsa Indarrek Palestinako biztanleria zibilari eragiten dioten operazioak planifikatzeko erabiltzen duten datuen prozesamenduan eta adimen artifizialaren aplikazioan. Amazonek lagundu egiten du palestinarrak sistematikoki zaintzen eta lurraldetik kanporatzen.
Alternatibaren aldeko apustua: tokiko merkataritza
Black Fridayren deskontuen tranpatik ihes egiteaz gain, benetan behar dituzun erosketak egitera gonbidatzen zaitugu, eta gure ingurunea hobetzen laguntzen duten alternatibetan egin ditzazun: tokiko merkataritzan!
Hurbileko establezimenduek garraiobideen mende egotea saihesten dute, eta gure kaleetako sareak berreskuratzea errazten dute. Erosketa gizatiarragoak batzuetan zaintzak ere eskaintzen dizkiguten espazio (doan!) bihurtzen dira. Inguruko denden alde eginez, gure kaleak eta herriak bizirik mantentzen ditugu, garbiago eta leunago… eta gure bizilagunen ekonomia bultzatzen dugu.
Eta zuk, zer nahi duzu bultzatu zure kontsumoarekin?
